
Je zou kunnen zeggen dat de Erfgoeddag in de lente doet, wat de Open
Monumentendag in het najaar doet.
Open Monumentendag werkt vooral met onroerend erfgoed en
werkt vooral met monumenten, andere waardevolle gebouwen en
archeologische sites en landschappen.
Tijdens de Erfgoeddag staat vooral het roerend en
immaterieel erfgoed, ook wel het bewegend en onzichtbaar erfgoed
genoemd, centraal. Dat zijn kort gezegd de dingen en de verhalen
die we van onze voorouders erfden. Die zijn minder monumentaal, maar net
zo belangrijk als onze gebouwen.
De
Erfgoeddag werkt elk jaar met een thema: Verzamelen (2002), Op Reis
(2003), 't Zit in de Familie (2004), Gevaar (2005), In Kleur (2006), Waarden (2007),
Word verwacht: (2008), Uit vriendschap!? (2009), 'Fake?' (2010).
Op zondag 1 mei 2011 vindt de
tiende editie van Erfgoeddag plaats, met als centraal thema 'Armoe
troef'.
Ook
nu wil de Erfgoeddag iedereen (sector, publiek en beleid) laten stil
staan bij het belang van het cultureel erfgoed in onze omgeving.
Dacht je echt dat
erfgoed alleen maar iets is van vroeger? Dat alleen oude mensen ermee
bezig zijn? Dat het voor jou helemaal niks betekent? Dat dacht je maar!
Iedereen houdt herinneringen bij van een ver of minder ver verleden: de
foto's van je eigen kindertijd, een collectie bidprentjes van de
familie, de verhalen van je (groot)vader over de oorlog, de
kinderliedjes die je moeder zong, de ontstaansgeschiedenis van je dorp,
je vereniging, je woon- en werkomgeving,
het poëziealbum dat je altijd hebt bewaard, het sappige Opwijks dialect, …
Het erfgoed is al het
waardevolle dat wij overgeleverd kregen van onze voorgangers. Het is belangrijk voor iedereen! Het zegt waar we vandaan komen. En
bepaalt zo mee waar we naartoe gaan. Erfgoeddag zorgt ervoor dat je
tijdslijn steeds langer wordt.
Erfgoed vind je overal terug en komt uit
verschillende domeinen: industrie, cultuurgeschiedenis, kunst,
wetenschap,...
Het erfgoed bepaalt mee het karakter en de eigenheid van onze
samenleving. De zorg voor het cultureel erfgoed is dan ook heel
belangrijk. En trouwens, met al dat erfgoed moet ook iets gedaan
worden. Geef het erfgoed een actuele, betekenisvolle plaats in de
samenleving... zodat het erfgoed van vandaag een mooie toekomst
krijgt.
daar hoeft
toch geen uitleg bij? Iedereen wéét toch wat armoede is? 'Het is een
tekort aan materiële middelen om in het
bestaan te voorzien, of een gebrek aan voeding, kledij en een dak
boven het hoofd.' Zo’n omschrijving krijg je allicht als je iemand
de
vraag stelt wat volgens hem (of haar) armoede is. Volgens Van Dale
betekent armoede: '1. Toestand waarin iemand verkeert die arm is,
die bijna niets heeft om van te leven, synoniem: gebrek, ontbering,
nooddruft [sic], tegenover rijkdom: gebrek en armoede; dagen van
armoede; tot armoede vervallen; in armoede leven (zegswijze), ’t is
daar armoe troef, er heerst altijd grote armoede
(zegswijze)'. Deze
korte (en enigszins cryptische) omschrijving schiet echter tekort om
de complexiteit en de veelzijdigheid van het thema van de volgende
editie van Erfgoeddag te vatten. Armoede is immers ook een
'vertoog', een constructie die door niet-armen gemaakt is om aan
armoede
een definitie te geven, om ‘arme mensen’ te beschrijven en om
oplossingen voor hun armoede te bedenken.
Men kan vertrekken vanuit een hedendaagse, ruime definitie om
vervolgens terug in de tijd te gaan. Net zoals bij zoveel andere
maatschappelijke fenomenen, blijkt de betekenis van 'armoede' en
'arme' allerminst stabiel en ongewijzigd. Het is dan ook belangrijk
om
te beseffen dat armoededefinities nooit neutraal zijn, maar altijd
de neerslag vormen van de waarden en de doelstellingen van degenen
die hen hebben opgesteld.
Hoe kan je nu het fenomeen benaderen?
Met cijfers over inkomen en consumptie en met nuanceringen over
'kwetsbaarheid’ en ‘een stem in het debat’? Bij Erfgoeddag sporen we
vooral een aantal sleutel- en kantelmomenten in de
(perceptie)geschiedenis van armoede(bestrijding) op. Tal van
materiële en immateriële
erfgoedsporen zijn daar de stille getuigen van.