Erfgoeddag op zondag 1 mei 2011 - Armoe Troef


Programma

Totaalvoorstelling
 'Aspecten van armoede en armenzorg bij ons,
16de-20ste eeuw.'

Zoals elk jaar geeft Heemkring Opwijk-Mazenzele (HOM) haar eigen invulling die rechtstreeks aansluit bij het centrale thema van de jaarlijkse Erfgoeddag.

Onder de titel 'Aspecten van armoede en armenzorg bij ons, 16de-20ste eeuw' brengen wij een totaalvoorstelling van meer dan 400 jaar armoede en armenzorg in Opwijk en in Mazenzele.

Armoede kent vele gezichten.
In een tentoonstelling wordt de plaatselijke armoede, armenzorg en liefdadigheid in onze dorpen getoond aan de hand van allerhande voorwerpen, eeuwenoude originele handschriftdocumenten, drukwerk (affiches), foto's en ander beeldmateriaal.
Wij gingen op zoek naar de vele oorzaken en gevolgen van armoede (structurele armoede, mislukte oogsten, ziekte en epidemieën, oorlog, drankmisbruik,...) en naar vormen en facetten van armoede (armoede in de gezinnen, hongersnood, bedelarij, kinderarbeid, armenscholen, vondelingen en hun opvang, emigratie en immigratie omwille van armoede, marginale beroepen, het Daensisme, stakingen, arbeidersverenigingen,…). In de tentoonstelling komt men niet alleen meer te weten over de armoedebeleving in Opwijk door de eeuwen heen, maar ook over de manier waarop hier door de overheid (bv. gemeente, Bureel van Weldadigheid, COO, OCMW), door de kerk en haar religieuze instellingen (H. Geesttafel of Armendis, Sint-Vincentiusgenootschap en diverse andere sociale werken) en door privépersonen werd gehandeld om de grootste nood te ledigen en armoede zo mogelijk te voorkomen. Ook de werking van occasionele organisaties zoals de Spinkamer (armoedejaren midden 19de eeuw), het Voedingscomiteit (WO I) en Winterhulp (WO II) komen ruim aan bod.
De tentoonstelling brengt een genuanceerd verhaal, waarbij de verschillende oorzaken van armoede gekoppeld worden aan de oplossingen op maat en aangepast aan de tijdsgeest.

Uiteraard brengt de tentoonstelling meer dan alleen maar een overzicht van toevallig verzamelde documenten, voorwerpen en foto’s. Het geheel wordt gestructureerd voorgesteld rond een aantal duidelijke thema's met een evenwichtige opbouw en inhoud. Alles wordt zoveel mogelijk gekaderd en de informatie wordt aan de bezoekers getoond met passende begeleidende teksten en duidelijke onderschriften.

Bij de expositie verzorgt de Heemkring ook een bijzondere publicatie (brochure), met algemene toelichtingen en ruime basisinformatie van de tentoongestelde documenten en voorwerpen. Zo krijgt de eendagstentoonstelling ook iets blijvends waardevol op papier. Deze publicatie wordt aan alle bezoekers gratis aangeboden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zjorsken den Bedelaar.
Tekening van Karel De Bauw (Asse).

Zjorsken deed bij zijn bedelronden ook delen van Droeshout en Mazenzele aan.

Zjorsken, George Louis, woonde in Mollem.
Hij werd geboren in 1900 en verongelukte op zijn bedelronde op 27 januari 1965 bij het oversteken van de steenweg op de Rottenberg (Krokegem).

Naast de tentoonstelling zorgt een digitale schermpresentatie voor dynamische beelden rond het thema 'Perceptie van armoede: armoede en armenzorg in de beeldende kunst door de eeuwen heen' (middeleeuwen-20ste eeuw). Het wordt een levendige voorstelling van aspecten van armoede en armenzorg door de eeuwen heen (middeleeuwen-20ste eeuw) zoals zij vastgelegd werden in de beeldende kunst (selectie van miniaturen, schilderijen, tekeningen, beelden, houtsnijwerk, glasramen, filmfragmenten,...), met de nodige achtergrondinformatie. Ook de plaatselijke kunst en kunstenaars komen ruim aan bod.

Bijzonder dit jaar is ook het muzikale aspect. Op geregelde tijdstippen brengen plaatselijke (volks)zangers en muzikanten liedjes, met accordeonbegeleiding, over diverse aspecten van armoede en armenzorg door de jaren heen.
Over de armoede en de armoedebestrijding kon men immers ook nog zingen. In veel gevallen werd trouwens met deze volkse muziek het armoedegevoel enigszins mentaal gemilderd en soms een beetje vergeten of weggestopt. Maar de liedjes vormden vaak ook een duidelijke boodschap en in vele gevallen een waarschuwing binnen de problematiek van de armoede en armoedebestrijding. Denken wij maar aan de sociale strijdliederen bij het Daensisme, de waarschuwende verhalen in liedjes over alcoholmisbruik, de bedelaarsliedjes,... De geselecteerde liederen behoren zeker tot ons collectief erfgoed. Het is dan ook passend dat zij in het kader van Erfgoeddag met het thema 'Armoe troef' eens van onder het stof gehaald worden.
Ook sociale strijdliederen geschreven door de Opwijkse Daensist in Aalst, Jan Miers (° Opwijk 14-10-1852, † Aalst 09-07-1908) komen uitdrukkelijk aan bod.

Op maandag 2 mei 2011 organiseren wij terug 'Erfgoedmaandag', voor de schoolgaande jeugd in klasverband. Alle scholen van Opwijk (lager en middelbaar) worden uitgenodigd voor een bezoek aan ons totaalprogramma 'Armoede en armenzorg', op maat van de kinderen.

De activiteiten vinden plaats in De Waag, Kattestraat 27 te Opwijk.
Deze locatie was in het verleden, in verschillende perioden en tijdens vele decennia dé plaats in Opwijk van waaruit aan armenzorg gedaan werd, zowel door de burgerlijke overheid als door privé-initiatieven. Onze locatie voor Erfgoeddag heeft dus een duidelijke symbolische betekenis voor het onderwerp van deze Erfgoeddag.

Plaats:  benedenzaal van 'de Waag'
Kattestraat 27
te Opwijk.

Doorlopend van 10 tot 18 uur. Toegang gratis.

Deze Opwijkse Erfgoeddag wordt gerealiseerd met de bijzondere medewerking van diverse vrijwilligers, informanten, schenkers en bruikleengevers en van het Gemeenschapscentrum Opwijk.

Erfgoed een saaie boel? Erfgoeddag breekt een lans voor gezinnen. Vergeet al die vooroordelen en trek er met het gezin op uit. We leveren een extra inspanning om het jou -en de andere leden van je gezin, groot én klein- naar hun zin te maken.

Heemkring Opwijk-Mazenzele tracht steeds een kwalitatieve lokale invulling te geven aan het globale thema. Met deze totaalvoorstelling over armoede en armenzorg is dat niet anders.
Bij de Heemkring gaat het niet over fictief of virtueel erfgoed. De duurzame zorg voor het heemkundig erfgoed en de heemkundige werking ten bate van de gemeenschap staat steeds op de eerste plaats!
Kortom: een initiatief dat waardig is voor een heemkundige en erfgoedvereniging zoals de onze.

 

       Armenbus (collectebus) 


   


www.heemkringopwijk.be - Print:
© Heemkring Opwijk-Mazenzele (HOM) 1999-2011 

 

Door een bezoek aan de site van de adverteerder (klikken op deze banners) en eventueel met de adverteerder te handelen ontvangt de HOM een kleine vergoeding die gebruikt wordt voor de instandhouding (domeinnaam, hosting, ...) en de uitbreiding van deze website. Beste dank hiervoor.
De externe pagina opent zich in een nieuw venster. Om terug te keren naar de HOM-pagina: klik op de X van de browsertitelbalk (uiterst rechts boven).
De publiciteitsbanners en deze tekst worden niet afgedrukt.