|
Het oude parochiearchief van Opwijk voor de Franse Revolutie In het artikel 'Oude kerkarchieven van de St.-Paulusparochie' (1) beschreven wij een inventaris die in 1908 werd opgesteld in antwoord op een vraag van kardinaal Mercier. De daarin vermelde inventaris, die in 1766 door griffier de Lantsheere werd opgesteld , is -samen met sommige andere archiefstukken- niet opgenomen in de 'Inventaris van het gedeponeerd oud en hedendaags archief van de gemeente Opwijk' (2). Ze zijn wel terug te vinden in de 'Inventaris van het archief van de Sint-Paulusparochie te Opwijk (16de-20ste eeuw)' (3). De inventaris van 1766 leert ons iets meer over de plaats waar het oude parochiearchief bewaard werd. Na de brand van de kerk en de oude dorpskom van Opwijk in 1579 (4) werd het niet vernielde archief bewaard in de 'kom' in herstelde oude sacristie van de Sint-Pauluskerk.
De 'kom' was een grote kist voorzien van drie sloten, waarvan de
sleutels berustten één bij de pastoor, één bij de 'dienende'
kerkmeester en één bij de burgemeester, als hoofd van de
schepenbank. In 1766 werd dan de 'Kercke Inventaris ghemaeckt ende geformeerd van allen de tijtels, bescheeden, documenten ende papieren concernerende de kercke der prochie van Opwijck' (5). In de inventaris van 1766 schrijft griffier Jan Frans de Lantsheere dat de 'kom' met 20 charters en andere papieren in de oude sacristie op een zeer vochtige plaats stond ten noorden van de kerk en dat ze zo weinig lucht kregen dat de charters en papieren bijna vergaan waren. Toen men in 1761 een nieuwe sacristie bouwde aan de zuidzijde van de Sint-Pauluskerk en de oude sacristie verdween, werd het parochiearchief niet overgebracht naar de nieuwe sacristie maar wel naar de griffie van de gemeente. De charters werden ter bescherming ingebonden in een rentebrief. Alle archiefstukken werden in een koffer bewaard, afgezonderd van de archieven van de griffie zelf. Griffier Jan Frans de Lantsheere stelde hiervoor in 1766 een uitvoerige inventaris op van 192 kerkrekeningen –meestal met de bewijsstukken- (1561-1765) en van 71 andere archiefstukken. De inventaris bevat 103 genummerde beschreven bladen, ingebonden in een perkamenten kaft (20 x 31 cm). Op het einde van de inventaris lezen wij: 'Aldus allen de voorschreven tijtels bescheeden documenten ende papieren concernerende de voorschevene kercke der prochie van opwijck gheinventarieert inder manieren voorschreven, soo ende gelijck allen de selve acuélijcken sijn berustende ter Greffie der selve prochie in eenen coffer daer toe dienende, ende aldus daer inne ligghende ende separaet van eenighe voordere papier de voorseyde Greffie raeckende, daer onder de papieren vande voorschreven kercke noijt en sijn ghemengelt geweest, dan altijdt berust inden voorseijden coffer tsedert eenige jaeren herrewaerts, mits die inde comme van de kercke niet en hebben connen verblijven omme de redenen hier vooren ten aensien van de charters geaccuseert sub nro sesse ghementionneert ende te kennen gegeven, Actum in vergaederinghe van Pastoor Meijer Burghmeester ende schepenen mitsgaeders kerckmeesters der voorseijde prochie van opwijck desen 13e 9bre 1766'. (j: van Opdenbosch pastor tot opwyck, P.J. De Lausnaij, Fr. Heyvaert, Hendrick Albrecht, J. Van Biesen, Adriaen Verspecht, G. Vereertbrugghen, P.J. Ringoot, P.B. Tulburgh). Na de Franse Revolutie berustte het parochiearchief van Opwijk in de oude pastorie en vanaf 1850 in de nieuwe pastorie aan de Singel. Het Opwijks parochiearchief uit het ancien régime werd, samen met een gedeelte van het 19de-eeuwse archief in 1969 in bewaring gegeven aan het Algemeen Rijksarchief. De rest van het 19de-eeuwse archief en het recentere parochiearchief wordt nu bewaard in de pastorie van Sint-Paulus Opwijk. Jan MEEUSSEN
|
