Geplaatst op 22-02-2010

Opwijk, 20 januari 2010

College van Burgemeester en Schepenen van de gemeente Opwijk

Gemeentehuis

1745 OPWIJK

Mevrouw de burgemeester,

Mevrouwen en heren schepenen,

Met de procedure voor het aanduiden van een uitvoerder voor de afbraak van de Sint-Annasite () komt de afbraak van een van de bakens in onze gemeente opnieuw een stap dichterbij.

Effectief, na het verdwijnen van de gebouwen van de melkerij Nosta (1996), zal ook met het verdwijnen van de huidige gebouwen van de vroegere melkerij Sint-Anna en aanpalende gebouwen de laatste verwijzing naar het (rijke) melkerijverleden van Opwijk definitief weg zijn. Alweer een bladzijde die wordt omgedraaid.

Vanuit de Heemkring Opwijk-Mazenzele vinden wij dat jammer: niet vanuit een nostalgische reflex om omdat wij a priori tegen verandering zijn. Nee, zelfs integendeel. Wel omdat wij vinden dat dit dossier opnieuw aangeeft hoe de gemeente de afgelopen decennia met haar (en dus ook met ons) patrimonium is omgesprongen of misschien beter niet is omgesprongen.

Iedereen zal het erover eens zijn dat de vroegere gebouwen van de Sint-Annasite zich in een lamentabele toestand bevinden. Dat komt er uiteraard niet zomaar en is het gevolg van jarenlang nefast gebrek aan onderhoud of investeringen door de laatste eigenaar (de gemeente).

Vermoedelijk zat hier ook een duidelijke strategie achter: laat je patrimonium verloederen tot het voor velen een doorn in het oog wordt, breek het dan af en vervang het door een ordinaire nieuwbouw die wellicht nog voor hij gerealiseerd wordt te klein en niet geschikt zal zijn voor al de diensten die men er zou in onder brengen.

Laat ons wel wezen; de huidige gebouwen hebben wel degelijk intrinsieke kwaliteiten. Het feit dat onder andere Paul Semal (u weet wel degene van wie de vroegere gemeentelijke jongensschool van Nijverseel recent werd beschermd) er mee aan ontworpen heeft, is daar wellicht niet vreemd aan.

          Wij stellen ook vast dat op de 'Lijst van de niet beschermde, waardevolle gebouwen binnen het RUP 'Wijzigen van het aantal woonlagen in kernwoongebieden te Opwijk'', die u als advies voor de studie en het onderzoek van het vermeld RUP 'Woonlagen' door het Agentschap R-O Vlaanderen – Onroerend erfgoed (Vlaamse overheid) werd overgemaakt (bijlage bij brief van 09.04.2009) het bestaand gebouw op de Sint-Annasite vermeld staat, met de aanduiding:

Processiestraat nr. 24:

Voormalige brandweerkazerne in modernistische stijl, uit de jaren 1930.

De inhoud van de begeleidende brief bij deze lijst is ook duidelijk:

…

In bijlage vindt u een lijst van waardevolle niet beschermde gebouwen, waarvoor het Agentschap R.O. Vlaanderen, Onroerend Erfgoed Vlaams-Brabant, streeft naar behoud.

…

Er zou misschien weinig voor te zeggen vallen mocht na afbraak gekozen worden voor een kwalitatieve nieuwbouw. Dat is echter niet het geval. Ook door niet-specialisten wordt het ontwerp gewoon als lomp en zonder eigenheid omschreven.

In dit verband wensen wij hier ook nog eens onze opmerking te publiceren betreffende de Sint-Annasite die wij gaven in het kader van het openbaar onderzoek voor de  ontwerp van ruimtelijk structuurplan (RUP) 'Wijzigen van het aantal woonlagen binnen kernwoongebieden' (ons schrijven aan de GECORO Opwijk van 17 december 2009):

De Sint-Annesite en de plaats van de St.-Pauluszaal (beiden aaneensluitend en centraal in het RUP) worden zomaar uitgesloten uit het RUP. De nieuwe gebouwen op deze site moeten dus niet voldoen aan de regels van het RUP die aan aanpalende en omliggende gebouwen worden opgelegd. Dit is op het vlak van vlak van (goede) ruimtelijke ordening een mislukking en onaanvaardbaar. Daarenboven kent de gemeente hier aan haar eigen voorrechten toe die zij niet toekent aan de aanpalenden. Ondertussen weten wij dat het geplande (ontwerp) voor de nieuwbouw op de Sint-Annasite een fiasco en misser zal zijn binnen de bestaande ruimtelijke omgeving van de Processiestraat…! (gevelontwerp, gevelhoogte, aantal bouwlagen, plat dak tussen allemaal gebouwen met een hellend dak, tussen verschillende waardevolle erfgoedgebouwen in de straat, wegstoppen van de neogotische westgevel van de Sint-Pauluszaal, volledig zonevreemde bestemmingen,…).

Voor de soortgelijke situatie van de Sint-Pauluskerk wordt een logische motivatie gegeven (beschermd gebouw,…). Voor het geval van de (ruime) Sint-Annasite is geen concrete en geloofwaardige motivatie gegeven (5.2.3.4 op p. 24 van het document 'Memorie van toelichting'). Er wordt daar gesproken over een noodzakelijke 'renovatie'. Het staat wel al geruime tijd vast dat het een volledige nieuwbouw wordt.
Wij pleiten met aandrang voor de toepassing van de bepalingen van het RUP 'Woonlagen' ook voor de Sint-Annasite, of tenminste toch voor de nieuwbouw langsheen de Processiestraat (2 verdiepingen + hellende daken zoals alle andere gebouwen in de Processiestraat,…).

Blijkbaar kon het u als bestuur in feite ook niet interesseren hoe één en ander er zou gaan uitzien (na 20 jaar aankondigen was het tijd dat er iets gebeurde – goed of slecht maakte niet echt uit). Of hoe valt het anders te verklaren dat er tijdens de   infovergaderingen voor de omwonenden niemand van de gemeente in staat was te zeggen hoe de gevelbekleding van het nieuwe gebouw er zou gaan uitzien en welke kleur ze zou hebben. Niet meteen een blijk van interesse en engagement...

Maar dat is louter onze mening.Naar goede gewoonte wordt deze brief wellicht verticaal geklasseerd en wordt binnen uw bestuur wat meewarig gesproken over die 'marginalen' en 'extremisten' van de Heemkring die in Opwijk een Bokrijk willen... In het land der blinden is éénoog nu eenmaal koning.
Maar misschien, heel misschien, zet dit schrijven aan tot echte reflectie over de toekomst van onze gemeente. Wordt er echt eens nagedacht over hoe we willen dat de gemeente er gaat uitzien en zorgen we er met kwalitatieve projecten ook voor dat het ook zo ver komt. Wij kijken er alvast naar uit.

Met de meeste hoogachting,